Historia Kryniczna

O Krynicznie

Skąd „kapusta”? To autentyczna, udokumentowana nazwa naszej wsi — i najważniejsza opowieść marki wydarzenia.

Wieś starsza niż większość polskich miast

Pierwsza wzmianka o osadzie nazywanej dziś Krynicznem pochodzi z 23 kwietnia 1155 roku — wieś Chitinchici, utożsamiana przez historyków z Krynicznem, była wtedy częścią majątku biskupstwa wrocławskiego. W bulli papieskiej z 1245 r. pojawia się z kolei nazwa Crihnicici, wywodzona od „Krincici – Krynici".

Obecna nazwa „Kryniczno" nie ma jednoznacznego uzasadnienia historycznego — większości mieszkańców kojarzy się z krynicą, czyli źródłem.

Skąd „Kapusta"?

Ks. Antoni Dudek przytacza w swoim opracowaniu zapis z księgi fundacyjnej biskupstwa wrocławskiego, z którego wynika, że biskupia wieś Crucicz nosiła również nazwę „Kapusta" (lub bliskoznaczną). Przez kolejne stulecia w użyciu były niemieckie warianty: Caputsdorf, Capusdorf, Kapsdorf — wszystkie wyraźnie nawiązujące do „kapusty".

Marka Święta Kapusty nie jest więc współczesnym pomysłem marketingowym — to autentyczne, udokumentowane historycznie nawiązanie do nazwy naszej wsi.

Dolnośląska stolica kapusty

Stąd całe wozy kapusty jechały do Wrocławia

Jak zgodnie wspominają liczni starsi mieszkańcy, a potwierdza to również obecny wójt gminy Wisznia Mała, Pan Jakub Bronowicki, jeszcze kilkadziesiąt lat temu z okolicznych pól ruszały w stronę Wrocławia całe, wyładowane po brzegi wozy kapusty. Nic dziwnego — Kryniczno śmiało można nazwać dolnośląską, a kto wie, czy nie polską stolicą kapusty.

Chronologia nazw

Nazwa, która wędrowała przez wieki

  1. 1155

    Chitinchici

  2. 1245

    Crihnicici

  3. 1305

    Caputsdorf

    od „Kapusty"

  4. XVIII w.

    Kapsdorf

  5. 1946

    Kryniczno

Pomiędzy nimi pojawiały się jeszcze warianty zapisu: Capunsdorph, Capusdorff, Capusdorf czy Cabsdorf — wszystkie wyraźnie nawiązujące do „kapusty". I to stąd bierze się nazwa naszego święta.

Wieś w liczbach

W 1844 r. osada liczyła 31 domów i 249 mieszkańców; działały tu szkoła katolicka, wiatrak, cegielnia, browar i gorzelnia. W 1929 r. wieś liczyła 371 mieszkańców.

Kościół św. Stanisława

Murowaną świątynię ukończono ok. 1538 r. (najstarszy ślad — data 1532 na murach). W latach 1690–1702 zyskała wystrój barokowy, organy zbudowano w 1746 r., a w latach 1913–1916 kościół rozbudowano w stylu neogotyckim. Dziś wpisany do rejestru zabytków.

Dawni właściciele

Brak informacji o losach wsi w czasie wojny trzydziestoletniej; wiadomo, że w 1666 r. właścicielem Kryniczna był rycerz Sachwitz. Przez wieki wieś należała do biskupstwa wrocławskiego.

Źródło: opracowanie Antoniego Kazimierza Dudka „Parafia pod wezwaniem Św. Stanisława Bpa i M. w Krynicznie".